Wymiona u krów to gruczoły mlekowe, które są odpowiedzialne za produkcję i przechowywanie mleka. Wymię składa się z 4 oddzielnych ćwiartek, gdzie każda posiada własny kanał strzykowy, strzyk i komorę gruczołową.
Na budowę wewnętrzną wymienia składają się :
- pęcherzyki mlekowe (alveoli) otoczone komórkami wydzielniczymi
- przewody mleczne (ducts), które spełniają funkcję transportową dla mleka.
- Zatoki mleczne (cisterns) są magazynami dla mleka przed jego wypływem przez strzyk
- Strzyk (teat) koniec przewodów, przez którą mleko wypływa podczas dojenia
Co to jest mastitis?
Mastits (zapalenie wymienia) to stan zapalny gruczołu mlekowego. Stan zapalny może przejawiać postać podkliniczna i kliniczną. Zależnie od stopnia zapalenia możemy zaobserwować zmiany w wyglądzie mleka, wymienia oraz spadku parametrów produkcyjnych. Przyczyna stanu zapalnego są infekcje bakteryjne, uszkodzenia mechaniczne powstałe w trakcie dojenia oraz nieodpowiednie warunki higieniczne. Jednym z niedocenianych do niedawna czynników również wpływających na pojawianie się problemów z zapaleniem wymienia spadek odporności.
Objawy
- Objawami mastitis są:
- Zmiany w mleku: zmiana barwy, konsystencji i obecność skrzepów, obniżenie zawartości kazeiny, tłuszczu i laktozy
- Zmiany w wymieniu: obrzęk, zaczerwienienie, podwyższona temperatura, bolesność i stwardnienie wymienia.
- Ogólne objawy chorobowe: gorączka, zmniejszenie apetytu, spadek produkcji mleka, apatia.
Infekcje bakteryjne powodujące mastitis:
Najczęstszymi patogenami powodującymi mastitis są bakterie gram dodatnie, dostające się do gruczołu mlekowego przez kanał strzykowy podczas dojenia tj. Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae oraz bakterie gram ujemne tj. Escherichia coli, Klebsiella spp ( Klebsiella pneumoniae i Klebsiella oxytoca), Pseudomonas aeruginosa.
Markery mastits:
Komórki somatyczne (somatic cel count) – poziom SCC w mleku jest jednym z markerów określających stan zapalny. Komórki somatyczne to białe krwinki (leukocyty) i komórki nabłonkowe. Rodzajami leukocytów najczęściej pojawiających się podczas mastits są neutrofile, będących podstawową obroną organizmu przed bakteriami. Często pojawiają się także makrofagi (wyspecjalizowane fagocyty, biorące udział w odpowiedzi nieswoistej) oraz inne komórki białe odpowiedzialne za odpowiedz immunologiczną.
Strategie zapobiegania mastits (Profilaktyka)
- Mastits powoduje straty ekonomiczne w hodowli bydła. Straty te mogą być związane z obniżoną produkcji mleka, spadkiem jakości mleka (obcięciem dopłat do mleka) i odrzucenia mleka z powodu wysokiego SCC oraz mogą być związane z kosztami leczenia.
Higiena:
Higiena jest jednym z kluczowych elementów strategii zapobiegania mastits. Należy pamiętać, że mimo szczerych chęci nie zawsze uda się 100% ustrzec się przed drobnymi urazami mechanicznymi, mogącymi stanowić drogę infekcji. W pierwszym kroku strategii walki z mastits polecamy stosowanie odpowiednich dippingów poudojowych, mających działanie dezynfekujące oraz pielęgnujące na skórę wymienia.
Istnieje wiele rodzajów dippingów. Aby dobrać odpowiedni dipping do naszych potrzeb polecamy zapoznać z głównymi składnikami i ich działaniem.
- CHLORHEKSYDYNA
- KWAS MLEKOWY
- NAGIETEK
- PROPOLIS
- ZIOŁA AYURVEDY: TULSI, OLEJEK EUKALIPTUSOWY, KURKUMA, CZOSNEK, TYMIANEK, BERBERYS
Odporność
- Immunosupresja wywołana przez mikotoksyny, patogeny bakteryjne i wirusowe oraz stres np. transportowy mogą przyczynić się pojawienia się zapalenia oraz spowolnienia tempa leczenia. Wysoki status zdrowotny jest nie tylko ważny w strategii zapobiegania mastits, ale także jest kluczowym czynnikiem w utrzymaniu ekonomicznej i bezproblemowej hodowli. Aby podnieść status immunologiczny można zastosować naturalne składniki, znane z medycyny ayurvedy tj. ashwaghanada, amla.
Odpowiedź Farmwet na problem:
Dippingi mastitis







